Fihrist
Kitaplar
İçtimai Dersler

Haşr

 

وَالْبَعْثُ بَعْدَ الْمَوْتِ حَقٌّ

   Medhal

   Şu meseleye dair Kur’an’ın işaratından fehmettiğim bir miktarını Arabî olarak İşaratü’l-İ’caz’da yazmıştım. Burada vazifem, hükm-ü Kur’an’ı güzel telakki etmek için zemini ihzar etmektir. İşte kalbe kabiliyet-i kabul verecek ve vicdanı iz’ana ihzar edecek dört esas var ki; muktazi mevcuddur, fail muktedirdir, mahal kabildir, mani yoktur.

   BİRİNCİ MAKAM: Saadet-i ebediyeye muktazi vardır. O muktazinin vücuduna bürhan, on menabiden süzülen ve tehallüb eden bir hadsdir.

   Birincisi: İşte kâinatta bir nizam-ı ekmel-i kasdî var. Her cihette reşahat-ı ihtiyar, lemeat-ı kasd görünür. Her şeyde bir nur-u kasd, her şe’nde bir ziya-yı irade, her harekette bir lem’a-i ihtiyar, her terkibte bir şule-i hikmet nazar-ı dikkate çarpıyor. Evet; saadet-i ebediye olmazsa nizam bir suret-i zaife-i vahiyeden ibaret kalır. Yalancı bir nizam olur. Nizamın ruhu olan maneviyat ve revabıt ve neseb hebâ olur. Demek nizamın nazzamı saadet-i ebediyedir.

   İkinci Menba: Hilkatte bir hikmet-i tamme var. Evet, inayet-i ezeliyenin timsali olan hikmet-i ilâhiye kâinattaki riayet-i mesalih ve iltizam-ı hikem lisanıyla saadet-i ebediyeyi ilan eder. Zira saadet-i ebediye olmazsa kâinatta bilbedahe sabit olan hikem ve fevaidi mükâbere ile inkâr etmek lâzım gelir.

Sayfalar
123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351352353354355356357358359360361362363364365366367368369370371372373374375376377378379380381382383384385386387388389390391392393394395396397398399400401402403404405406407408409410411412413414415416417418419420421422423424425426427428429430431432433434435436437438439440441442443444445446447448449450451452453454455456457458459460461462463464465466467468469470471472473474475476477478479480481482483484485486487488489490491492493494495496497498499500501502503504505506507508509510511512513514515516517518519520521522523524525526527528529530531532533534535536537538539540541542543544545546547548549550551552553554555556557558559560561562563564565566567568569570571572573574575576577578579580581582583584585586587588589590591592593594595596597598599
Lügat